CON NHỚ ƠN CÁC THÀY
19.07.2010 12:37
Anh Chị Em Khai Phá thân mến,
Tôi ngẫm nghĩ mãi mà không biết nên viết về vị nào trong số những người thày đã từng dạy dỗ tôi và dạy dỗ chúng ta. Chọn vị này bỏ vị kia không đành. Vì mỗi người thày đều ít nhiều để lại dấu ấn trong cuộc đời, góp phần tạo thành con người tôi. Có thể nói những gì trong tôi là kết quả công lao của tất cả những người thày tôi gặp trong trường học và trong trường đời.
Như mỗi sáng, khi nghe chuông đồng hồ là mau mắn bật mình thức dậy. Một thói quen đã ăn thành nếp từ thời thày Nguyễn chiếu Khấp cầm còi đứng đợi dưới chân cầu thang.
Đời tôi dạy giáo lý nhiều. Mỗi lần vẽ tranh minh hoạ, hoa lá thì mang nét cổ điển của thày Hồ kinh Doanh, con người thì mang nét dí dỏm của thày Hoàng khải Tiệp, chân dung thì phải dùng “màu Vaticăng” của thày Hà Khê. Mỗi khi kể chuyện Thánh địa lại phải dùng hình ảnh “trái nho to bằng cái bát” của thày Nguyễn việt Hưng.
Làm lễ thì phải giảng giải. Khi giảng lễ, tôi nhận thấy có mặt nhiều bậc thày trong bài giảng của tôi. Có lúc lý luận mang màu sắc triết lý của thày Bùi Tuần. Có lúc giọng văn đượm vẻ trang trọng theo phong cách của thày Nguyễn toàn Thư. Cũng có lúc tâm hồn bay bổng như mơ mộng với thày Nguyễn lệ Hà và thày Nguyễn văn Đồng. Khi cần phải sử dụng những từ ngữ mới sáng tạo rất bác học mượn của thày Chu quang Tào. Những khi phải chú giải Kinh Thánh, tôi ngạc nhiên thấy lời của thày Phan văn Khả và thày Đỗ xuân An trào tuôn. Khi phải nói về lãnh vực luân lý, giọng điệu chợt trở nên chính xác như thày Nguyễn ngọc Thử, thày Nguyễn văn Chế và tinh tế như thày Trần xuân Tiếu. Khi nói về thần học thấy thày Thân văn Tường và Nguyễn thành Tính hiện ra trong câu chữ. Những khi cần cũng phải trích dẫn mấy câu chữ nho của thày Trịnh long Tuyền, mấy câu thơ Đường của thày Giang trung Thu. Cũng có khi phải học lối văn Đức Cha Hồ ngọc Cẩn của thày Mai xuân Triết.
|
Ban Giám Đốc Chủng Viện Á Thánh Phụng 1965
|
|
Ban Giám Đốc Chủng Viện Á Thánh Phụng 1966 |
Lãnh vực ca nhạc cũng ảnh hưởng vào sinh hoạt muôn màu muôn vẻ như những hợp âm đa dạng phong phú. Sự nghiêm khắc chính xác như toán học của thày Tiến Dũng. Sự tinh tế trong nghệ thuật diễn cảm của thày Nguyễn trọng Quý. Giọng ca vang vang trong sáng của thày Mỹ Sơn Nguyễn ngọc Sinh. Thái độ kiên trì trong tập luyện của thày Phạm bá Tước. Và khi đánh nhịp luôn muốn có những cú “dứt” mạnh dạn dứt khoát của thày Lê sơn Hà. Tất cả không những ảnh hưởng trong lãnh vực ca nhạc mà còn ảnh hưởng cả vào đời sống với những sinh hoạt thường ngày.
Thú ăn kem đã nhiễm từ thời thày Lê văn Kim còn dạy môn Công dân giáo dục. Thói quen lao động chân tay không ngại từ thời thày Vũ Sửu cho múc sình lầy quanh nhà và bắc cầu cho xóm nhà thương nhân mùa nước lụt và tấm gương thày Nguyễn văn Lãng một mình vác bàn ghế thu dọn nhà cửa cho chủng viện Tác ráng. Mê chơi thể thao đã từ thời thày Nguyễn hữu Tiến và thày Đinh hữu Huynh.
Cuộc đời đi đó đi đây, phải sử dụng ngoại ngữ nhiều mới thấy biết ơn các bậc thày dày công dạy dỗ. Nói được câu tiếng Pháp sáng sủa gãy gọn làm sao không nhớ đến những bài Analyse trong sáng của thày Nguyễn đình Hân, những bài Rédaction hóc búa của thày Lê văn Quan và lối phát âm chính gốc tiếng Pháp của thày André Jacq. Phát âm chuẩn tiếng Mỹ làm sao quên được công lao rèn luyện của thày Nguyễn quốc Vận và thày Nguyễn sơn Miên. Nhờ những bài tập ngắn gọn của thày Đỗ xuân An, những mẹo “luật gầm sàn” của thày Lại văn Khuyến, những bài dịch tài hoa của thày Đỗ thanh Hà mà ngày nay còn có thể đọc được những băn văn La tinh trong các văn kiện của Toà Thánh.
Cuộc sống càng ngày càng phức tạp với những vấn đề nan giải được thu xếp gọn gàng, giải quyết gãy gọn nhờ những lý luận toán học đã ăn vào máu xương cùng với cây thước to bản và khuôn mặt ửng hồng của thày Nguyễn quang Thản, thái độ an nhiên tự tại của thày Phan văn Lung và phong cách nghệ sĩ của thày Nguyễn văn Lâm. Những vấn đề sinh học hiện đại nhắc nhớ tới những bài Vạn vật và Lý Hoá của các thày Hoàng khải Tiệp và Đinh nam Hưng.
Sau năm 1975, cộm lên những vấn đề thuộc sử học, buộc mọi người phải nghiên cứu lịch sử truyền giáo và nhớ lại những bài lịch sử của thày Nguyễn hữu Tiến và Nguyễn văn Định, những bài Giáo sử của thày Nguyễn văn Thành và thày Nguyễn thượng Uyển.
Tôi vẫn phải tập giúp lễ cho các chú giúp lễ. Nhờ những qui luật phụng vụ của thày Nguyễn văn Việt và thày Đỗ xuân Quế mà không bị bỡ ngỡ trước các nghi thức lễ trọng.
Nhờ những kinh nghiệm quí giá từ các bậc thầy Nguyễn khắc Ngữ, thày Nguyễn văn Lãng và thày Bùi Tuần truyền lại mà việc trông coi địa phận của tôi được khá suông sẻ.
Có lẽ những vắn tắt của tôi đã dài dòng khiến Anh Chị Em đọc mỏi mắt, dù chưa nói được hết . Nhưng cũng phần nào thấy được công ơn của các thày. Có gì trong tôi mà không từ các thày truyền lại. Những bậc thày rất âm thầm, rất hi sinh quảng đại, chẳng có một đồng lương, và tệ hơn nữa, chẳng được một lời cám ơn. Càng nhìn lại càng thấy cảm phục các thày. Càng nhìn lại càng thấy biết ơn các thày. Có lẽ cách biết ơn tốt nhất là sống nên người hữu ích cho Giáo hội và xã hội. Và chúng ta có giúp đào tạo cho thế hệ kế tiếp nên người không ?
Một lần, thày Nguyễn trọng Quý đến Lạng sơn thăm tôi. Thày trò gặp nhau thật cảm động. Trong câu chuyện không ngớt nhắc về những kỷ niệm thân thương dưới mái trường với những người thày người bạn thân thiết. Những người ngồi bên buột miệng : “Sao lớp này có nhiều người khá thế”. Tôi trả lời ngay : “Chúng tôi khá vì có được những bậc thày giỏi”. Vâng đúng thế, tôi được như hôm nay là nhờ công ơn các thày. Hôm nay, cùng Anh Chị Em, tôi muốn nói một lần nữa, thật sâu xa, thật tha thiết với tất cả các thày : “Thưa các thày, con biết ơn các thày”.
Giuse Ngô quang Kiệt
(Theo Ngô Quang Kiệt) |
Login 
